Thai Enneagram

ฉันเป็นบุคคลลักษณ์ 3 ฉันมีความเชื่อมั่นในตนเอง ทะเยอทะยานที่จะประสบความสำเร็จ กระฉับกระเฉง ทำงานหนักเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ชีวิตของฉันดูจะเต็มไปด้วยงานชิ้นแล้ว ชิ้นเล่า ทำให้เสร็จครบถ้วน ส่วนหนึ่งของความสำเร็จคือการยอมรับจากผู้อื่น แม้ฉันจะเป็นบุคลิกพวกศูนย์ใจ แต่ความสนใจของฉันของฉันไม่ได้อยู่ที่ความรู้สึก แต่เป็นภาพลักษณ์ และความรู้สึกของใคร ๆ ที่มีต่อตัวฉัน ฉันมักจะขาดจากความรู้สึกของตนเอง ไม่ใช่เพราะไร้อารมณ์ แต่ฉันจะเลื่อนเวลาที่รู้สึกออกไปจนกว่าจะมีเวลา จนฉันลืมที่จะดูแลความรู้สึกของตนเองและคนใกล้ชิด จากที่ฉันได้ไปอบรมค่ายนพลักษณ์ ทำให้ฉันเข้าใจตัวเองและผู้อื่นมากขึ้น ชีวิตของฉันดูเหมือนมีเรื่องให้ทำอีกเยอะแยะมากมาย จนบางครั้งฉันก็เหนื่อยเหมือนกัน ฉันจึงต้องมีวิธีการพ้นทุกข์ ฉันปล่อยวางในบางเรื่อง และหาเวลาว่างเพื่อคิดทบทวนเกี่ยวกับเรื่องราวที่ฉันได้พบได้ทำ และคลายเครียดด้วยการทำบุญ ไปเที่ยวกับคนพิเศษ อยู่กับครอบครัว หลังจากที่ฉันได้ทำวิธีการพ้นทุกข์ ฉันรู้สึกว่าชีวิตฉันมีความสุขขึ้นเยอะมากเลยทีเดียว

วิธีการดับทุกข์ ลักษณ์ 3 โดย น.ส. วิจิตรา จิณารักษ์
ต.ออนเหนือ กิ่งอำเภอแม่ออน

1. ปล่อยวางในเรื่องของเป้าหมาย ให้คำนึงถึงความผิดพลาด แล้วก็นำความผิดพลาดนั้นมาเป็นบทเรียนในการทำงานในครั้งต่อไป
2. คำนึงถึงจิตใจของผู้อื่น ถึงแม้ว่าการทำงานของเราแต่ละครั้งจะสร้างความลำบากใจแก่เรา และผู้อื่นทุกเมื่อ
3. ไม่พะวงเรื่องความสำเร็จมากเกินไป คิดเสียว่าสี่เท้ายังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง
4. ทำอย่างเต็มความสามารถ ทำได้แค่ไหนแค่นั้น
5. ความสำเร็จไม่ใช่ที่สุดในชีวิต แต่เป็นประสบการณ์ชีวิตอย่างหนึ่งเท่านั้น

เรามีวิธีปฏิบัติตนอย่างไรในการแก้ไขความทุกข์ โดย นายสมศักดิ์   ศรีคำยศ ต.ออนกลาง กิ่งอำเภอแม่ออน

เมื่อลักษณ์ 3 เกิดความทุกข์ ทุกข์ของคนลักษณ์ 3 คือ ทุกข์ที่เกิดจากการตั้งเป้าหมายไว้สูง การกังวลเกี่ยวกับภาพลักษณ์ของตนเอง ดังนั้นเมื่อเกิดความทุกข์ การแก้ไขความทุกข์ ก็เป็นเรื่องยากเหมือนกัน   แต่ก็แก้ไขด้วยเวลาเพียงไม่นาน เดี๋ยวพอไปทำงานชิ้นใหม่ ก็จะทำให้เกิดการวางตั้งเป้าหมาย ก็เกิดทุกข์อีก ส่วนการแก้ไขความทุกข์ ก็ต้องเป็นการหยุดการทำงานไปผักผ่อนต่างบ้าน ต่างเมืองสักระยะ ทุกข์ของคนลักษณ์ 3 เปรียบเหมือน หิมะ การแก้ไขความทุกข์ เหมือนเขียนลงบนหิมะ พอเขียนลงไปอีกสัก 1-2 นาที หิมะก็จะลบลอยที่เราเขียนลงไป ดังนั้นก็ต้องเขียนอีก เขียนอีก และเขียนอีกต่อไป เรื่อย ๆ จนกว่าฤดูใบไม้ผลิจะเข้ามา ฤดูใบไม้ผลิเปรียบเสมือน ความสำเร็จที่จะเป็นความสุข และภาพลักษณ์อันสวยงาม เหมือนรางวัลแห่งความสำเร็จแห่งป่าที่เขียวขจี สุดลูกหูลูกตา

ดังนั้นถ้าการแก้ไขความทุกข์ให้หมดไปโดยสิ้นเชิง คนลักษณ์ 3 จะต้องเปลี่ยนตัวเองกลายเป็นคนที่ไม่มีเป้าหมาย หรือไม่ต้องสนภาพลักษณ์ของตนเองไปเลย แต่ถ้าเป็นการบรรเทาทุกข์ลงบ้าง ก็จะทำได้การบรรเทาทุกข์ลง ก็เหมือนกับการตั้งเป้าหมายให้น้อยลง สำเร็จน้อยลง เมื่อเป้าหมายน้อยลง ก็จะทำให้ไม่เกิดความทุกข์ หรือไม่ทุกข์เลยเพราะเป้าหมายไม่ได้สูง ไม่ได้ทำยากก็จะไม่เกิดความทุกข์ การปล่อยตามยถากรรมก็เป็นอีกวิธีหนึ่ง ที่จะทำให้ไม่เกิดทุกข์ แต่นั้นหมายถึง ไม่ใช่นิสัยของคนลักษณ์ 3 คนลักษณ์ 3 คิดเสมอว่าเมื่อมีคนทำได้ ทำไมเราจะทำไม่ได้ละ ก็มีอยู่อย่างเดียวที่จะแก้ไขความทุกข์ได้ต้องปลงและทำเป้าหมายให้เล็กลง   จะได้ทำสำเร็จได้ง่าย ๆ แล้วจะมีความสุข หัวใจพองโต เมื่อประสบความสำเร็จ แต่นั้น คือการเปลี่ยนแปลงทีหลัง ซึ่งความคาดหวัง การตั้งเป้าหมายถูกฝังในใจของคนลักษณ์ 3 มานานและกลายเป็นจิตใต้สำนึกที่อยู่ลึก ๆ ในใจ ลักษณ์ 3 จะถามตัวเองว่า ต้องการอะไร ลองนึกดูให้ดีซิ คนลักษณ์ 3 จะตอบว่า “ความสำเร็จในชีวิตไงละ” ไม่มีอะไรที่ทำให้ลักษณ์ 3 เลิกคิดถึงความสำเร็จไปโดยสิ้นเชิง นอกเสียจากว่า วันหนึ่งคนลักษณ์ 3 ได้หมดลมหายใจลงไปเอง

หนทางในการแก้ปัญหาลักษณ์ 6 โดย อภิวัฒน์ ไชยแสง
ต.วัดเกต อ.เมือง

จัดระเบียบตนเองใหม่สังเกตว่าตนเองด้อยตรงไหน บกพร่องตรงไหน แล้วค่อยมาตามแก้ทีละขั้นเช่น ผมเป็นคนเงียบก็เริ่มเข้าหาผู้คน มีเพื่อน มีพี่ จากนั้นก็มาดูจุดที่เราไม่เหมือนคนอื่น เราก็จะวิเคราะห์ก่อน เช่น ไม่เหมือนคนอื่นเพราะอะไร ทำไมถึงไม่เหมือน จากนั้นก็จะเป็นวิธีการแก้ไขปัญหา คือเราจะเริ่มไม่เหมือนคนอื่นเพราะเราไม่ยุ่งกับใคร เปลี่ยนจากไปยุ่งกับใคร กับมาเป็นเข้าใกล้พูดกันอย่างเข้าใจ ลักษณ์ 6 จะมีปัญหาหนึ่งที่ เข้าใจยาก คือ ปัญหาครอบครัว จะมีเลิกรากัน ตายจากกัน เป็นปัญหาที่เข้าใจยาก ยังไงปัญหาทุกปัญหาก็ต้องมีวิธีการแก้ไขปัญหานี้ไม่ใช่เกิดปัญหาเพราะลักษณ์ 6 แต่เป็นเพราะครอบครัวไม่ให้ความอบอุ่น วิธีแก้ก็คือ จะผ่อนคลาย ด้วยการทำกิจว่างให้ตนเอง เช่น ร้องเพลง แต่งเพลง ฝึกเขียนตัวหนังสือ จะทำให้เราคิดที่จะทำสิ่งนี้ให้มันดี แล้วก็เลิกคิดในสิ่งที่มันอึดอัดใจออกไปด้วย คนลักษณ์ 6 จะเป็นคนมีสมาธิ ดังนั้นนำสมาธินั้นมาใช้ให้เป็นประโยชน์ ลักษณ์ทุกลักษณ์ จะมีจุดเด่นจุดด้อย และมันก็ต้องมีวิธีที่ทำให้แต่ละลักษณ์มีความสุขได้ทุกอย่าง

ทุกข์
ตัวเองเป็นคนที่มองโลกในทางที่ค่อนข้างร้าย เป็นคนหวาดระแวง ชอบคิดมาก กลัวไปก่อนทั้ง ๆ ที่เหตุการณ์นั้นยังมาไม่ถึง กระวนกระวาย กลัวไปหมด วิตกกังวล คิดมาก ชอบมีการวางแผนไว้ก่อน ชอบทำอะไรมีตัวเลือกไว้ก่อน ทำให้เป็นคนคิดมาก
วิธีการดับทุกข์
อันดับแรกควรฝึกสมาธิให้กับตนเองก่อน โดยการนั่งพักอยู่กับตัวเองในที่ที่เงียบ ฝึกการมองโลกในแง่ดี ไม่คิดว่าบางอย่างมันไม่ได้ เลวร้ายไปซะทั้งหมด เช่น ถ้าเมื่อยางรถเรารั่ว ก็ให้คิดซะว่า พระพุทธเจ้าต้องการให้เราได้ออกกำลังกาย เป็นต้น ฝึกพยายามคิดจากสิ่งที่เลวร้าย ให้กลับกลายมาเป็นสิ่งที่ดี เหมือนตัวอย่างข้างต้น ทำไปเรื่อย ๆ ก็จะทำให้เราดีขึ้นเองอย่างไม่วิตกกังวล

ทุกข์ ของลักษณ์ 6
คือ ความกลัว เป็นปัจจัยสำคัญของความไม่กล้าแสดงออก กลัวคนอื่นมองไม่ดี กลัวการเข้าหาผู้ที่มีอำนาจกว่า กลัวที่จะต้องออกความคิดเห็นต่อหน้าผู้ที่สูงกว่า   นำคนยากเลย ทำให้ต้องเป็นผู้ตามเสมอ
หนทางดับทุกข์
คือ ทิ้งความกลัวโดย กล้าที่เข้าหาคนอื่นก่อน หาพรรคพวกเพิ่มความมั่นใจให้ตนเอง หาคนปรึกษาที่สามารรถให้คำปรึกษาที่ดีได้   ให้เรามั่นใจในตัวเอง ปฏิบัติเหมือนผู้อื่น ถ้าคนอื่นทำได้เราก็ทำได้ ถ้าจะเป็นผู้นำทำได้ แต่ถ้าให้เลือกก็ขอตามดีกว่า

พยายามไม่คิดมากและมองโลกในแง่ดี

สรุปคนลักษณ์ 6
ต้องทำจิตใจให้สบาย โดยการ ทำสิ่งที่ตนเอง ต้องการทำ

วิธีที่ทำให้ตนเองพ้นทุกข์ นายสมโภชน์ คลังกรณ์ ต. หนองป่าครั่ง อ.เมือง

ทุกข์ของข้าพเจ้าคือ เป็นคนขี้เกรงใจ แคร์ความรู้สึก เกียจคร้าน ไม่ชอบอยู่ในกรอบ ตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ได้ยาก เรียงลำดับความสำคัญของเหตุการณ์ไม่ได้ และทำในสิ่งที่ไม่สำคัญก่อน หลงลืมสิ่งที่สำคัญไป

วิธีการทำให้ตนเองพ้นทุกข์ก็คือ
1. มีความกล้า กล้าที่จะคิดอะไรต่าง ๆ และกล้าตัดสินใจเอง
2. เป็นคนขยัน ไม่เก็บงานไว้ทำทีหลัง คิดอะไรก็ทำเลย
3. เขียนสิ่งที่เราทำในวันพรุ่งนี้แล้ว เรียงลำดับว่าต้องทำอะไรก่อน ลำดับความเกรงใจ
4. หัดปฏิเสธคนบ้าง โดยการพูดให้เขาเข้าใจว่าทำไมเราถึงบอกปฏิเสธเขาไป
5. หัดทำอะไรอยู่ในระเบียบกฎเกณฑ์บ้างก็จะดี
6. หัดเป็นคนเอาแต่ใจตัวเองบ้าง ก็จะดีในบางโอกาส
ถ้าข้าพเจ้าทำตามหัวข้อได้ทั้งหมดนี้ ก็คงดีมาก คงทำให้ข้าพเจ้าไม่มีความทุกข์ อยู่ในใจของข้าพเจ้า

ทุกข์ของเตย คือ การที่ต้องทำในสิ่งที่ไม่ชอบและไม่อยากทำ ต้องทำอะไรเป็นเวลานานๆ เพราะมันน่าเบื่อ และไม่น่าสนใจ แต่ในบางครั้งเป็นสิ่งที่สำคัญและจำเป็นที่จะต้องทำ เช่น รายงาน การบ้าน ที่ต้องส่ง ในเวลาที่จำกัด จนเกิดการกดดันตัวเองให้เกิดทุกข์
การดับทุกข์ของเตยคือ หาเหตุผลเพื่อบอกตัวเองว่าทำไมเราต้องทำ ทำเพื่ออะไร คิดหาเหตุผลเพื่อให้เกิดความอยากทำงานนั้น ๆ ถ้านั่งทำไปนานๆ แล้วเบื่อก็จะลุกออกไปหาอย่างอื่นทำ ในช่วงเวลาหนึ่ง ตามที่ตัวเองกำหนดไว้ แล้วค่อยกลับมาทำงานใหม่ คิดว่าสิ่งที่ทำเป็นเรื่องสนุก แล้วเราก็จะสนุกกับสิ่งที่เราทำ

1. ทำให้ตัวเองอยู่ในอาการสงบที่สุด เช่น การอ่านหนังสือที่ตนเองชอบ
2. พยายามทำในสิ่งที่เคยทำมาแล้ว ให้ชำนาญมากขึ้น
3. พยายามมองสิ่งที่เบื่อ ให้มันสนุกขึ้นให้ได้
4. พยายามไม่หลงตนเอง
5. ทำให้ตนเองมีสติ อยู่กับเนื้อกับตัว

เรามีวิธีปฏิบัติตนอย่างไร ในการแก้ไขความทุกข์ โดย น.ส.มะลิวัลย์ กันตีมูล ต.ออนกลาง กิ่งอำเภอแม่ออน

ความทุกข์ของคนลักษณ์ 7 ผู้พิถีพิถันในการเสพ คือ จะรู้สึกเครียดเมื่อถูกแบ่งของเขต กฎเกณฑ์ที่ชัดเจนเช่น กำหนดเส้นตาย ที่จะต้องส่งงานหรือเหตุการณ์ที่ต้องเผชิญกับอารมณ์ กลัวถูกตำหนิ กลัวทำผิด

วิธีการแก้ไขความทุกข์ของคนลักษณ์  7 คือ นั่งสมาธิ ดูว่าอะไรทำให้เราเบื่อหน่าย อยู่กับมันอย่างแน่วแน่ไม่หนีไปไหน รับฟังความคิดเห็นและความรู้สึกของคนอื่น   เวลาเพื่อนมีปัญหามาปรึกษาก็ถามเพื่อนว่า ให้เอาคำแนะนำหรือ ความช่วยเหลือดี
จะบอกเพื่อนก่อนว่า เวลาโกรธ เราจะใช้อารมณ์ อย่าถือสาเลย และอย่าวิพากษ์วิจารณ์ เพราะสิ่งนั้นจะทำให้ฉันโกรธ
เวลาเปลี่ยนรูปแบบการทำงานก็บอกเพื่อน ๆ ก่อน เพราะจะได้ทำงานอย่างถูกต้อง เวลาให้ใครช่วยทำงานให้ ก็จะสอนเขาดี ๆ จะไม่ผลีผลาม เวลาเล่นคือ เล่น เวลาทำงานคือ ทำงาน พยายามทำงานเก่าให้เสร็จ ก่อนทำงานใหม่ เวลาเครียดก็จะหาอะไรทำไม่ปล่อยนาทีที่มีคุณค่าหลุดลอยไป คนลักษณ์ 7 เป็นคนรักครอบครัว เวลาถูกสมาชิกคนใดคนหนึ่ง วิพากษ์ วิจารณ์ ก็จะเก็บไปแต่จะไม่แสดงออกทางสีหน้าและอารมณ์ พยายามยิ้มแย้ม แจ่มใส สนุกสนานกับคนอื่น แต่ใครหารู้ว่าไม่ว่าคนลักษณ์ 7 กำลังทุกข์ใจหนัก

เยาวชนอาสาลักษณ์ 5
ลักษณ์ 5 โดย นายพงษ์พันธ์ เสาวัน (แม็กซ์) ต.พระสิงห์ อ.เมือง

ความทุกข์
- ขอบสร้างกรอบ มีโลกส่วนตัวของตัวเองมากเกินไป ทำให้เป็นคนไม่ค่อยมีเพื่อน
- บางครั้งชอบแก้ปัญหาคนเดียว เพราะไม่ค่อยชอบไปสุงสิงกับใครทำให้บางครั้งเกิดความเครียด
- รู้สึกอึดอัด เมื่ออยู่กับคนหมู่มาก วุ่นวาย
- ไม่ค่อยชอบแสดงออก
วิธีขจัดทุกข์ ของผมคือ
- หัดตัวเองเข้าร่วมสังคมบ่อย ๆ หัดยอมทำใจให้ยอมรับผู้อื่นให้เข้ามาในชีวิตของเรา หัดรู้ใจของเราและใจของเขา เพราะทุกคนย่อมมีข้อดีข้อเสียของทุกคน
- คิดว่าความผิดพลาดไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่ที่จริงมันเป็นประสบการณ์ที่มีค่า ที่เราพึ่งผ่านมา
- คิดว่าทำงานเป็นทีมย่อมดีกว่าเพราะการระดมสมองหลาย ๆ คน ย่อมดีกว่าทำคนเดียว
-ทำใจให้สบายและยอมรับในความจริงใจ และเราต้องมีความจริงใจให้แก่ผู้อื่น ทำให้เวลาอยู่ในกิจกรรมหรือคนหมู่มาก เราจะรู้สึกอบอุ่นและปลอดภัย
-เมื่อต้องแสดงออกอะไรซักอย่าง จงคิดว่ามันเป็นอะไรที่ท้าทายและควรทำอย่างยิ่ง ที่เราต้องฝ่าฟันข้ามมันไปให้ได้
- หมั่นนำความรู้ที่มีในตัวเรามาใช้ผู้อื่น เพราะทำให้เกิดประโยชน์ทั้งสังคมและตัวเรา

พยายามเข้าไปมีส่วนร่วมในกลุ่ม หรือทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น เสนอความคิดเห็นของตัวเอง เพราะบางทีอาจเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นบ้าง

พยายามทำวันนี้ให้ดีที่สุด อย่าจมอยู่กับอดีต โศกเศร้าเสียใจกับอดีตที่ผ่านมาและอย่าจินตนาการถึงอนาคต หรือวาดฝัน คาดหวังกับมันมากจนเกินไป เพราะบางทีมันอาจจะไม่ได้เป็นไปตามความคาดหวังเสมอไป
พยายามสนใจผู้อื่นบ้าง อย่างน้อยรอยยิ้ม อาจจะช่วยสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่นได้
เวลาที่ต้องเผชิญกับปัญหา ที่หาทางออกไม่เจอ ควรจะเล่าระบาย หรือปรึกษากับผู้อื่นบ้าง อย่าเก็บไว้ในใจคนเดียว อย่าหลบหนีปัญหา
พยายามทำให้ตนเองมีความกล้าที่จะกล้าพูดบอกความคิด ความรู้สึกของตนเองออกไป ให้ผู้อื่นได้รับรู้ อย่ามัวแต่กลัว จงกล้าที่จะยอมรับความจริง

หนทางดับทุกข์ ลักษณ์ 5 โดย นายเพรียวภงค์ ศรีมันตะ ต.หนองหอย อ.เมือง

- พยายามปรับตัวเข้ากับสังคม เพื่อให้ตนเองไม่รู้สึกอ้างว้าง
- ไม่ถือตัว
- ให้ความสำคัญกับบุคคลรอบข้างบ้าง
- ลดความเป็นส่วนตัว แล้วใส่ใจกับสิ่งรอบข้าง
- ลดความตระหนี่ลง
- ให้เวลากับตัวเอง เวลาที่เครียดหรือมีปัญหา
- หาที่ปรึกษาเวลาที่มีปัญหา ที่มากเกินจนเราเครียด
- เวลาเครียดควรหาที่ระบาย อย่างเช่น ฟังเพลง เล่นกีฬา

1. ลดทิฐิ ลดความคิดของตนเอง ที่ว่าถูกต้อง ไม่ถูกต้อง สมควร ไม่สมควร ให้น้อยลง
2. เปิดโอกาสให้กับตัวเอง ได้พบเจอกับความคิดเห็นของผู้อื่นให้มากขึ้น ไม่ใช่มาหมกมุ่นกับความคิดของตนเอง
3. ยอมรับและเข้าใจในผู้อื่นมากขึ้น

วิธีแก้ความทุกข์ ลักษณ์ 1 โดย น.ส. มยุรี เรืองศรี ต.ห้วยแก้ว กิ่งอำเภอแม่ออน

- พยายามระบายความในใจ ให้คนรอบข้างบ้าง เพื่อให้ตนเองรู้สึกสบายใจมากขึ้น
- พยายามยืดหยุ่นในการเจ้าระเบียบให้ลดลง
- พยายามเข้าหาคนอื่น พยายามศึกษานิสัยคนอื่นและทำความเข้าใจ และพยายามปรับตัวเข้าหาคนอื่น
- ลดทิฐิของตัวเองลง

ผมเป็นคนลักษณ์ 1 เป็นคนเนี้ยบ มักจะมุ่งทำงานหนัก มีมาตรฐานสูง เอาจริงเอาจังกับชีวิต ดูเป็นคนหงุดหงิดง่าย เข้มงวด ตัดสินคน บังคับตัวเอง เห็นว่าสิ่งที่ตนเองคิดนั้นถูกต้อง และดีกว่าคนอื่น จึงทำให้คนอื่นมองว่า เราเอาแต่ใจของตนเองเป็นใหญ่ จู้จี่ขี้บ่น เคร่งเครียด ผู้คนที่อยู่ด้วยจึงมักไม่อยากสุงสิงด้วย ทำให้เรามีความทุกข์ใจ กลัวว่าจะไม่มีใครเอาใจใส่กับตัวเราและตัวเรากลัวที่จะเป็นหมาหัวเน่ามากที่สุด ดังนั้นการขจัดทุกข์ของผมคือ ตั้งใจเอาใจใส่กับผู้อื่นบ้าง ไม่ว่าเขาจะทำอะไร ที่เห็นแล้วรู้สึกขัดกับตัวเรา เราก็ควรจะบอกอย่างนิ่มนวล และอธิบายว่าสิ่งที่คุณทำนั้นมันมีข้อดีมากน้อยแค่ไหน ผมจึงควรลดมาตรฐานของตนเองลงมาเพื่อที่จะอยู่ในระดับที่เหมาะสมกับคนใกล้ตัว เราจะมีความอดกลั้นในจิตใจ แต่ก็ไม่ควรจะเก็บไว้จนรู้สึกอึดอัดใจจนเกินไปนั้น หาทางระบายความทุกข์นั้นออกมาให้เป็นประโยชน์ต่อคนคุ้นเคย และใกล้เคียงกับตัวเรา หมั่นฝึกสมาธิให้จิตใจสงบ ไม่ควรเครียดกับสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ จนเกินไปง่าย ๆ ก็คือ เราจงเป็นตัวเราแต่จะต้องปรับตัวให้เข้ากับสังคมรอบ ๆ ตัว เพื่อไม่ให้ตัวเรารู้สึกว่าความคิดเห็นของเรา ส่งผลกระทบต่อจิตใจใครอื่นทั่วไป

ทุกข์ 1
คือ ใจร้อน วิธีแก้ คือเวลาเราตัดสินใจอะไรก็จะพยายามนับ 1-10 ก่อน   เวลาจะทำอะไร หรือตัดสินใจทำอะไร
ทุกข์ 2
คือ พูดจาขวานผ่าซาก วิธีแก้ คือ เวลาจะพูดอะไรกับใคร   ก่อนที่จะพูดอะไรก็จะคิดก่อนพูด ว่าเราควรพูดหรือเปล่า แล้วค่อยตัดสินใจพูดไป
ทุกข์ 3
คือ อารมณ์ร้อน วิธีแก้คือ เวลามีใครมายั่วโมโหก็จะพยายาม คิดเรื่องอื่น ไม่สนใจคำพูดของเค้าจนถึงที่สุด ก็จะพยายามเดินหนี
ทุกข์ 4
คือ วู่วาม วิธีแก้ คือ คำนึงถึงผลเสียของสิ่งที่เราจะกระทำลงไปก่อน   ว่าพอเราทำลงไปแล้ว มันได้คุ้มกว่าเสียไหม ถ้าไม่ก็จะคิดว่า “จิตไม่โกรธ”
ทุกข์ 5
คือ ทำอะไรไม่ค่อยคิดชีวิต วิธีแก้ คือ รำลึกไว้เสมอว่า พ่อ แม่ เลี้ยง เรามาเรายังไม่ได้ทดแทน บุญคุณท่านเลย   แล้วจะเอาชีวิตมาเสียเปล่ากับเรื่องไร้สาระอย่างนี้ไม่ได้เด็ดขาด
ทุกข์ 6
คือ เก็บอาการไม่อยู่ วิธีแก้ คือ เวลามีคนมาทำให้เรารู้สึกไม่พอใจ ก็จะคิดถึงผลที่จะมาถึง เมื่อเราแสดงอาการอะไรไม่ดีออกไป ยิ่งถ้าสมมุติว่า เค้าเป็นเจ้านายเรา ถ้าเราแสดงอาการไม่พอใจเค้า   เราอาจได้ ซองขาวเป็นรางวัลปลอบใจก็เป็นได้

วิธีแก้ไขและปรับปรุงตัว โดย น.ส. ปิยธิดา อาสากิจ ต.ป่าตัน อ.เมือง

1. มีอะไร รู้สึกอะไรก็พูดอออกไป
2. พยายามไม่เข้าไปยุ่งเรื่องส่วนตัวของคนอื่นมากไป
3. ลองถามเพื่อนว่าเราเป็นยังไง ให้เพื่อนเป็นเหมือนกระจกให้

- ทำอะไรเพื่อตนเองบ้าง เช่น สร้างความสนใจและทำกิจกรรมเพื่อตนเอง
- หาเวลาอยู่กับตนเอง เช่น นั่งสมาธิ สวดมนต์
- มองเห็นคุณค่าและความสำคัญของตัวเอง
- พยายามช่วยเหลือตนเองบ้าง อย่าเอาเรื่องคนอื่นเข้ามาในชีวิตให้มาก เดี๋ยวจะปวดหัวเปล่า ๆ
- ตั้งใจทำอะไร ดี ๆ เพื่อตนเอง
- พยายามเข้าใจตนเอง ว่าอยากหรือต้องการอะไร
- พยายามขอความช่วยเหลือจากคนอื่น อย่าเก็บกดคนเดียว
- ทำอะไรที่ตรงความต้องการหรือตรงใจของตนเอง เช่น ถ้าต้องการอะไรก็พูดออกไปตรง ๆ ( คงจะยากหน่อยแต่จะพยายาม )